Áp xe má là tình trạng nhiễm trùng khu vực này do răng sâu hoặc mọc lệch gây ra. Nếu không được chữa trị kịp thời, tình trạng viêm sẽ tiến triển nặng, lan nhanh và gây nhiễm trùng huyết. Trong bài viết này, Nha khoa Quốc tế DAISY sẽ giúp bạn tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả áp xe má.
Áp xe má là gì?
Áp xe là cụm từ chỉ tổ chức viêm nhiễm, khu trú tạo nên một khối mềm chứa đầy mủ bên trong. Áp xe má là tình trạng khoang má xuất hiện khối mềm, lùng nhùng, sưng nề, chạm vào thấy đau. Lúc này, ổ áp xe đã hình thành và khu trú trong khoang má. Mủ bên trong ổ áp xe được tạo thành bởi vi khuẩn, xác bạch cầu cùng các mảnh vụn.
Áp xe má là tình trạng viêm nhiễm và sưng nề tại khoang má
Khoang má là không gian mô mềm nằm ngoài cơ cắn, phía trong cơ bám da và da. Khi khoang má xuất hiện ổ áp xe, các cơ xung quanh có thể bị ảnh hưởng, gây nên tình trạng đau nhức, ăn uống khó khăn. Tình trạng viêm nhiễm này kéo dài có thể kéo theo nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe người bệnh.
Triệu chứng của tình trạng áp xe má
Áp xe ở má là bệnh lý có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào. Tùy vào kích thước ổ áp xe và nguyên nhân gây ra, triệu chứng người bệnh sẽ gặp sẽ khác nhau. Các dấu hiệu điển hình người áp xe má thường phải đối mặt là:
Tình trạng sưng má có thể xảy ra nếu ổ áp xe lớn. Nếu bị áp xe cả hai má, người bệnh sẽ bị sưng hai bên. Trường hợp chỉ bị nhiễm trùng ở một bên má, khuôn mặt sẽ bị mất cân xứng.
Khi ổ áp xe mới hình thành, người bệnh thường không có triệu chứng sốt. Tuy nhiên, khi ổ áp xe ngày càng lớn, người bệnh có thể phát sốt nhẹ hoặc cao. Cơn sốt thường kéo dài cho đến khi ổ áp xe được điều trị.
Khi ấn tay vào vị trí áp xe, người bệnh sẽ cảm thấy đau. Khi ổ áp xe sưng to, không cần chạm vào người bệnh cũng gây đau nhức. Áp xe ở mặt có thể khiến các dây thần kinh bị chèn ép. Đặc biệt, ổ áp xe lớn có thể khiến người bệnh bị đau mắt và đau thái dương.
Đầu ổ áp xe có thể xuất hiện lỗ rò rỉ dịch mủ, làm cho miệng có mùi tanh khó chịu.
Tình trạng áp xe khiến các cử động miệng như há, nói chuyện, ăn uống,… trở nên khó khăn.
Nếu áp xe xuất phát từ các vấn đề răng miệng, người bệnh có thể trải qua các triệu chứng như sưng đau vùng nướu, viêm lợi cũng như các vấn đề liên quan khác.
Người bệnh sẽ thấy đau nhức khi chạm vào vị trí bị áp xe
Nguyên nhân gây ra tình trạng áp xe má là gì?
Tình trạng xuất hiện viêm nhiễm, ổ áp xe tại má xuất phát chủ yếu do các bệnh lý về răng miệng không được phát hiện và điều trị kịp thời. Cụ thể là các bệnh lý sau:
Áp xe nha chu: Bệnh gây viêm nhiễm ở vùng chóp của chân răng.
Áp xe răng sau: Tình trạng nhiễm trùng, áp xe từ các răng cối hàm trên hoặc hàm dưới lan ra mô tế bào vùng má khiến khu vực này bị sưng và biến dạng.
Viêm quanh hàm cấp, mãn tính: Hệ vi sinh nhanh chóng di chuyển đến các mô mềm và gây viêm và tình trạng này sẽ xảy ra trong thời gian ngắn.
Viêm tủy xương hàm: Đây là bệnh lý nguy hiểm, trong mô xương sẽ hình thành nhiều dịch mủ.
Viêm nha chu nặng: Là tình trạng nướu và mô xương quanh răng bị tổn thương. Khi bệnh tiến triển, túi nha chu sẽ hình thành giữa chân răng và xương hàm. Từ đó, mô hạt với chất lỏng có mủ được hình thành. Khi bị tiêu xương, dịch lỏng này thâm nhập vào các khoang má gây viêm nhiễm, dẫn đến áp xe má.
Bệnh Crohn: Crohn là bệnh viêm ruột xuyên thành mạn tính, biến chứng của nó là tình trạng nhiễm trùng má.
Áp xe răng sau có thể gây nên tình trạng áp xe má
Ngoài ra, bệnh lý còn có thể xuất phát từ tình trạng áp xe các bộ phận khác trong khoang miệng như lưỡi, hầu họng. Ngoài ra, tình trạng viêm mô tế bào khu vực má do vi khuẩn Haemophilus Influenzae cũng có thể gây áp xe má.
Biến chứng của bệnh lý áp xe má
Áp xe má có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu người bệnh chủ quan không điều trị kịp thời. Nếu nhẹ, đó có thể là tình trạng sưng đau, hình thành đường dẫn mủ (lỗ dò). Nặng hơn, tình trạng nhiễm trùng có thể lan rộng ra, vùng mặt bị viêm tấy, ảnh hưởng đến các khu vực khác trên cơ thể.
Vùng mặt bị viêm tấy do áp xe má chuyển nặng
Thậm chí, áp xe má có thể gây biến chứng viêm nhiễm ở các mô xung quanh, viêm xương, nhiễm trùng huyết. Khi bệnh chuyển nặng, người mắc phải sẽ đối mặt với các cơn đau nhức, khó chịu. Nếu tình trạng nhiễm trùng xuất phát từ răng, để khắc phục cần phải nhổ bỏ răng.
Cách chẩn đoán tình trạng áp xe má
Áp xe má có thể được chẩn đoán dễ dàng thông qua lâm sàng hoặc các phương pháp chuyên biệt khác. Kiểm tra và phát hiện sớm bệnh sẽ giúp việc điều trị dễ dàng, hạn chế tổn thương lây lan. Dưới đây là một số cách chẩn đoán bệnh lý viêm nhiễm này thường thấy:
Chẩn đoán lâm sàng
Thông qua các biểu hiện lâm sàng từ người bệnh, bác sĩ sẽ dễ dàng nhận biện và chẩn đoán áp xe má. Các dấu hiệu cụ thể được xem là dấu hiệu cảnh báo tình trạng viêm nhiễm này gồm:
Biểu hiện nhiễm trùng như: mạch đập nhanh, sốt cao không khỏi và hơi thở có mùi hôi khó chịu.
Vùng má người bệnh có khối sưng lớn, căng đỏ hoặc tím. Khi bệnh tiến triển, tình trạng này sẽ lan rộng đến mí mắt hoắc hố thái dương, đến vùng cơ cắn hoặc tới mang tai và xuống vùng dưới hàm.
Tình trạng sưng tấy có thể khiến đường nét tự nhiên trên khuôn mặt trở nên mờ đi.
Khối sưng thường có mật độ cứng ở thời gian đầu. Tuy nhiên, sau một thời gian, chúng trở nên mềm, lùng thùng và cảm thấy đau dữ dội khi chạm vào.
Có thể khít hàm hoặc không.
Niêm mạc má căng phồng, khiến ngách tiền đình bị lấp đầy, in dấu răng và xuất hiện nhiều cặn tơ huyết hoặc giả mạc.
Khi ấn vào khối sưng bên trong miệng sẽ cảm thấy mềm, lún và chuyển sóng.
Người bệnh gặp các vấn đề về răng.
Khối sưng ở má sau thời gian trở nên mềm và đau dữ dội khi chạm vào
Cận lâm sàng
Để khẳng định chính xác tình trạng áp xe má, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp cận lâm sàng như sau:
X-quang thường quy: Răng có biểu hiện bị tổn thương.
CT-Scanner: Phát hiện khu vực má xuất hiện khối thấu quanh ranh giới rõ.
Chẩn đoán phân biệt
Để phân biệt áp xe má với tình trạng viêm nhiễm ở các khu vực khác, bác sĩ sẽ thực hiện chẩn đoán dựa trên các biểu hiện sau:
Áp xe vùng cơ cắn: Tình trạng áp xe, viêm nhiễm xảy ra ở vùng cơ cắn thường xuất hiện cùng với dấu hiệu khít hàm.
Áp xe vùng mang tai: Xuất hiện ổ áp xe ở khu vực mang tai, kèm theo tình trạng chảy mủ qua lỗ ống Stenon.
Bằng các phương pháp chẩn đoán đơn giản, bác sĩ sẽ kịp thời phát hiện tình trạng áp xe má và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Vì vậy, đừng để tình trạng viêm nhiễm kéo dài gây ảnh hưởng đến các bộ phận khác. Thay vào đó, hãy thăm khám kịp thời để được chẩn đoán và xử trí bệnh sớm.
Cách điều trị áp xe má hiệu quả nhanh chóng
Khi phát hiện áp xe má thông qua các phương pháp chẩn đoán, người bệnh cần được điều trị sớm để phòng ngừa các biến chứng. Quá trình điều trị bệnh lý này sẽ bao gồm thực hiện xử lý mủ vùng áp xe và điều trị các vấn đề ở răng gây nên tình trạng viêm nhiễm. Cụ thể:
Nếu tình trạng áp xe là do răng, người bệnh cần điều trị tủy hoặc loại bỏ răng.
Bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng kháng sinh để cải thiện tình trạng viêm nhiễm trong quá trình điều trị.
Đối với trường hợp điều trị tại chỗ, nếu tình trạng áp xe tiến triển về phía niêm mạc miệng, bác sĩ sẽ gây tê và rạch niêm mạc để lộ rõ ổ áp xe và thực hiện dẫn lưu mủ. Vị trí rạch được chọn là khu vực thấp nhất và phồng nhất của ổ viêm. Việc làm sau đó là bơm rửa, đặt dẫn lưu và chữa trị răng nguyên nhân.
Với trường hợp áp xe tiến triển về hướng da má, bác sĩ sẽ gây tê để tiến hành rạch da vùng dưới hàm để bóc tách da cũng như mô dưới da. Sau đó, các chuyên gia sẽ dùng kẹp thâm nhập vào khu vực áp xe để xử lý mủ, đặt dẫn lưu và bơm rửa.
Điều trị tủy hoặc loại bỏ răng nếu áp xe do răng
Sau khi bắt đầu điều trị, tình trạng bệnh sẽ hồi phục trong khoảng từ 6-14 ngày. Khi những triệu chứng cấp tính giảm, bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh thực hiện các phương áp điều trị tiếp theo cũng như cách vệ sinh răng miệng ngăn ngừa bệnh tái phát.
Cách phòng ngừa tình trạng áp xe má
Là một căn bệnh khá nguy hiểm, áp xe má có thể kéo theo nhiều hệ lụy xấu cho sức khỏe tổng thể của người mắc phải. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể phòng tránh được tình trạng này nhờ các phương pháp sau:
Vệ sinh răng miệng đúng cách, chải răng hàng ngày tối thiểu 2 lần vào buổi sáng và trước khi ngủ. Mỗi lần thực hiện khoảng 2 phút.
Thăm khám răng miệng định kỳ để phát hiện sớm tình trạng răng sâu, viêm nhiễm, mọc lệch,… và điều trị kịp thời.
Tăng cường bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Xây dựng lối sống khoa học, rèn luyện thể dục thể thao để nâng cao sức đề kháng.
Tránh xa các chất kích thích, bia rượu, ma túy.
Thăm khám răng miệng định kỳ để phòng tránh bệnh hiệu quả
Trên đây là những thông tin chi tiết về áp xe má. Hy vọng bài viết đã giúp bạn có thêm kiến thức để phòng ngừa, điều trị bệnh lý này hiệu quả. Nếu còn bất kỳ băn khoăn nào cần được giải đáp hoặc muốn được chăm sóc răng miệng cùng các chuyên gia, hãy liên hệ đến hotline 1900 9009 để được Nha khoa Quốc tế DAISY giải đáp nhé!