Cao răng không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nhiều tác hại đến sức khỏe răng miệng và toàn thân nếu không được loại bỏ kịp thời. Dưới đây là một số tác hại chính mà cao răng có thể gây ra:
Chăm sóc răng miệng đúng cách sau khi cạo vôi răng, đặc biệt là trong 24-48 giờ đầu tiên, rất quan trọng để giúp nướu phục hồi nhanh chóng và giảm thiểu tình trạng ê buốt. Dưới đây là những điều bạn nên lưu ý:
Xử lý tình trạng ê buốt răngSau khi lớp vôi răng che phủ được loại bỏ, phần men răng hoặc ngà răng (đặc biệt là ở vùng cổ răng hoặc chân răng bị lộ) có thể trở nên nhạy cảm hơn với nhiệt độ nóng, lạnh hoặc không khí.
Kiểm soát chảy máu và khó chịu ở nướuNướu có thể hơi sưng, đỏ và chảy máu nhẹ sau khi cạo vôi răng, đặc biệt nếu trước đó nướu bị viêm nhiều. Đây là phản ứng viêm tự nhiên và quá trình lành thương ban đầu.
Chế độ ăn uốngNên ăn thức ăn mềm, dễ nhai trong ngày đầu tiên để tránh gây áp lực hoặc tổn thương thêm cho vùng nướu đang nhạy cảm. Tránh các thức ăn cứng, giòn, dai hoặc có mảnh vụn dễ mắc vào kẽ răng/nướu (ví dụ: các loại hạt, khoai tây chiên giòn, bỏng ngô).
Vệ sinh răng miệng ban đầuCó thể tiếp tục chải răng và dùng chỉ nha khoa ngay trong ngày, nhưng cần thực hiện hết sức nhẹ nhàng, đặc biệt là ở vùng viền nướu. Nếu cảm thấy quá đau hoặc khó chịu, có thể đợi đến ngày hôm sau. Bên cạnh đó, cần sử dụng bàn chải có lông mềm.
Theo dõi các dấu hiệu bất thườngMặc dù tình trạng ê buốt nhẹ và hơi khó chịu là bình thường sau khi cạo vôi răng, nhưng bạn cần theo dõi các dấu hiệu sau và liên hệ với nha sĩ nếu gặp phải:
Việc duy trì vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng và đúng cách sau khi cạo vôi răng là yếu tố quyết định để ngăn chặn sự hình thành lại của mảng bám và vôi răng.
Chải răng đúng cáchTần suất và thời gian: Chải răng ít nhất 2 lần/ngày (sáng sau khi thức dậy và tối trước khi đi ngủ), mỗi lần khoảng 2 phút.
Kỹ thuật: Sử dụng bàn chải lông mềm và kỹ thuật chải răng đúng (ví dụ: kỹ thuật Bass cải tiến – Modified Bass technique) để làm sạch hiệu quả mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai của răng, đặc biệt chú trọng vùng viền nướu nơi mảng bám dễ tích tụ nhất. Nghiên cứu cho thấy kỹ thuật chải răng đúng cách là cần thiết để loại bỏ mảng bám hiệu quả. (Nguồn: Hướng dẫn của ADA, Hiệp hội Nha chu Châu Âu – EFP).
Kem đánh răng: Sử dụng kem đánh răng có chứa Fluoride. Fluoride đã được chứng minh khoa học là giúp làm chắc men răng và ngăn ngừa sâu răng. (Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới – WHO, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ – CDC).
Làm sạch kẽ răng hàng ngàyBàn chải đánh răng không thể làm sạch hoàn toàn các bề mặt giữa hai răng (kẽ răng). Mảng bám tích tụ ở đây là nguyên nhân chính gây viêm nướu và các bệnh nha chu.
Vậy nên, bạn có thể sử dụng chỉ nha khoa (dental floss) hoặc bàn chải kẽ răng (interdental brush) ít nhất 1 lần/ngày. Việc lựa chọn giữa chỉ nha khoa và bàn chải kẽ tùy thuộc vào khoảng cách giữa các răng (bàn chải kẽ hiệu quả hơn cho các kẽ răng rộng hơn). Các nghiên cứu tổng quan hệ thống (ví dụ: từ Cochrane) đã chỉ ra rằng việc làm sạch kẽ răng bổ sung vào việc chải răng giúp giảm mảng bám và viêm nướu hiệu quả hơn chỉ chải răng đơn thuần.
Sử dụng nước súc miệng (nếu cần và theo chỉ định)Nước súc miệng thông thường (không kê đơn) chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thay thế được việc chải răng và làm sạch kẽ răng.
Nước súc miệng điều trị chứa Chlorhexidine có thể được nha sĩ chỉ định sử dụng trong thời gian ngắn sau các thủ thuật nha chu hoặc khi có viêm nướu nặng để kiểm soát vi khuẩn. Tuy nhiên, việc sử dụng lâu dài có thể gây tác dụng phụ như nhuộm màu răng và thay đổi vị giác. Luôn tuân thủ chỉ định của nha sĩ. (Nguồn: Hướng dẫn thực hành lâm sàng S3 của EFP về điều trị nha chu giai đoạn I-III).
Chế độ ăn uống và lối sống lành mạnhHạn chế thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường và axit (như bánh kẹo, nước ngọt, nước trái cây đóng hộp) vì chúng góp phần tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và hình thành mảng bám, cũng như gây mòn răng. (Nguồn: Khuyến cáo của WHO về lượng đường tiêu thụ).
Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, giàu vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe tổng thể và sức khỏe nướu răng.
Ngừng hút thuốc lá: Hút thuốc là yếu tố nguy cơ hàng đầu cho bệnh nha chu và làm giảm hiệu quả điều trị.
Khám răng định kỳViệc tuân thủ lịch tái khám và cạo vôi răng định kỳ (thường là mỗi 6 tháng, hoặc thường xuyên hơn đối với những người có nguy cơ cao hoặc đang điều trị bệnh nha chu) là bắt buộc.
Dù vệ sinh răng miệng tại nhà có tốt đến đâu, vẫn có những khu vực khó làm sạch hoàn toàn, và mảng bám có thể dần khoáng hóa thành vôi răng. Chỉ có các dụng cụ nha khoa chuyên dụng mới có thể loại bỏ triệt để vôi răng đã hình thành. Các buổi tái khám cũng giúp nha sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe răng miệng, phát hiện sớm các vấn đề và can thiệp kịp thời. (Nguồn: Nguyên tắc cơ bản của nha khoa dự phòng, khuyến cáo từ ADA và các hiệp hội nha khoa khác).
Quy trình lấy cao răng tại Nha khoa Quốc tế Daisy thường diễn ra theo các bước sau:
Bước 1 – Thăm khám và tư vấn
Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám tổng quát tình trạng răng miệng của bạn, đánh giá mức độ cao răng và các vấn đề răng nướu khác (nếu có). Dựa trên tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ tư vấn về phương pháp lấy cao răng phù hợp và giải đáp các thắc mắc của bạn.
Bước 2 – Vệ sinh răng miệng
Trước khi tiến hành lấy cao răng, bác sĩ hoặc trợ lý sẽ vệ sinh răng miệng cho bạn bằng dung dịch sát khuẩn để giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn trong quá trình thực hiện.
Bước 3: Tìm cao răng
Cao răng là những vết gồ ghề trên chân răng, có thể hình thành trong bất kỳ vùng túi nướu nào, khiến nha sĩ cần kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ bề mặt răng.
Cách 1: Nha sĩ sử dụng dụng cụ thăm dò trượt lên xuống dọc theo bề mặt chân răng dưới nướu. Những vùng có cảm giác gồ ghề chính là cao răng, trong khi răng sạch sẽ có bề mặt nhẵn bóng.
Cách 2: Nha sĩ dùng bông gạc xoắn một góc và ấn vào giữa hai hàm răng. Khi gạc thấm hết nước bọt, cao răng sẽ hiện rõ hơn và dễ quan sát hơn.
Bước 4 – Lấy cao răng
Bác sĩ sẽ sử dụng các dụng cụ chuyên dụng, phổ biến nhất là máy cạo vôi răng bằng sóng siêu âm. Đầu máy rung nhẹ nhàng sẽ phá vỡ các mảng bám cao răng trên và dưới nướu, ở các kẽ răng và bề mặt răng. Trong quá trình này, bạn có thể cảm thấy hơi ê buốt nhẹ, đặc biệt ở những vùng nướu bị viêm hoặc răng nhạy cảm.
Tuy nhiên, cảm giác này thường thoáng qua và không gây đau đớn nhiều. Đối với những mảng cao răng cứng đầu hoặc ở vị trí khó tiếp cận, bác sĩ có thể sử dụng thêm các dụng cụ cầm tay để loại bỏ hoàn toàn.
Bước 5 – Đánh bóng răng
Sau khi lấy hết cao răng, bề mặt răng có thể trở nên sần sùi. Bác sĩ sẽ sử dụng một loại chổi và kem đánh bóng chuyên dụng để làm mịn bề mặt răng. Điều này không chỉ giúp răng trông sáng bóng hơn mà còn hạn chế sự tích tụ mảng bám về sau.
Bước 6 – Vệ sinh và hướng dẫn sau điều trị
Bác sĩ sẽ vệ sinh lại khoang miệng và hướng dẫn bạn cách chăm sóc răng miệng tại nhà sau khi lấy cao răng, bao gồm cách chải răng đúng cách, sử dụng chỉ nha khoa và nước súc miệng phù hợp. Bác sĩ cũng có thể đưa ra lời khuyên về chế độ ăn uống để duy trì sức khỏe răng miệng tốt nhất.
Tài liệu tham khảo:
American Dental Association (ADA): Cung cấp các hướng dẫn về vệ sinh răng miệng, sử dụng fluoride, và khuyến cáo về thăm khám nha khoa định kỳ. (www.ada.org)
Cochrane Oral Health Group: Thực hiện các tổng quan hệ thống về hiệu quả của các can thiệp nha khoa khác nhau (ví dụ: kem đánh răng chống ê buốt, phương pháp làm sạch kẽ răng, nước súc miệng). (oralhealth.cochrane.org)
European Federation of Periodontology (EFP): Đưa ra các hướng dẫn thực hành lâm sàng dựa trên bằng chứng (S3 Level Clinical Practice Guidelines) về phòng ngừa và điều trị bệnh nha chu. (www.efp.org)
World Health Organization (WHO): Cung cấp thông tin và khuyến cáo về sức khỏe răng miệng toàn cầu, bao gồm vai trò của fluoride và ảnh hưởng của chế độ ăn uống (đặc biệt là đường). (www.who.int)
Các nghiên cứu và bài báo được công bố trên các tạp chí nha khoa uy tín như Journal of Periodontology, Journal of Clinical Periodontology, Journal of Dental Research.
