Khi gặp các vấn đề về sâu răng hay sứt mẻ, trám răng là một giải pháp nha khoa phổ biến giúp phục hồi chức năng và thẩm mỹ cho răng. Tuy nhiên, một câu hỏi thường trực mà nhiều người đặt ra là: “Răng trám rồi có trám lại được không?”. Liệu một chiếc răng đã được trám có thể tiếp tục được điều trị bằng phương pháp tương tự khi gặp sự cố mới, hay cần đến những giải pháp phức tạp hơn? Hãy cùng Nha khoa Quốc tế Daisy tìm hiểu nội dung dưới đây!
Nguyên nhân miếng trám bị hỏng, bị bung ra
Miếng trám răng có thể bị hỏng hoặc bung ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, dưới đây là những lý do phổ biến nhất:
Thời gian sử dụng và hao mòn tự nhiên
Tương tự như mọi vật liệu khác, miếng trám răng cũng có tuổi thọ nhất định. Miếng trám amalgam (kim loại) thường bền hơn, có thể kéo dài 10-15 năm hoặc hơn, trong khi miếng trám composite (màu trắng giống răng) thường có tuổi thọ từ 5-7 năm. Sau một thời gian dài sử dụng, miếng trám sẽ bị mòn, yếu đi và dễ bị bung ra dưới tác động của lực ăn nhai hàng ngày.
Miếng trám răng có thể bị hỏng hoặc bung ra do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Sâu răng tái phát
Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến miếng trám bị hỏng. Sâu răng mới có thể phát triển xung quanh mép của miếng trám hoặc dưới miếng trám do vi khuẩn xâm nhập vào các kẽ hở. Khi sâu răng tiến triển, cấu trúc răng bị yếu đi, không còn đủ chắc chắn để giữ miếng trám, dẫn đến việc miếng trám bị bong hoặc vỡ.
Lực tác động quá mạnh hoặc thói quen xấu
Nhai thức ăn cứng, dai: Việc thường xuyên ăn các loại thực phẩm quá cứng (như đá, kẹo cứng), quá dai (như kẹo dẻo, đồ nếp) hoặc quá giòn có thể tạo áp lực lớn lên miếng trám, làm miếng trám bị nứt, vỡ hoặc bung ra.
Nghiến răng (Bruxism): Thói quen nghiến răng hoặc siết chặt hàm, đặc biệt là khi ngủ, gây ra lực ép rất lớn và liên tục lên răng và miếng trám, khiến chúng nhanh chóng bị mòn và hỏng.
Chấn thương vùng mặt: Va đập mạnh, tai nạn hoặc chấn thương trực tiếp vào vùng răng có miếng trám có thể làm miếng trám bị sứt mẻ, vỡ hoặc bật ra ngoài.
Thói quen xấu khác: Cắn móng tay, dùng răng để mở nắp chai, cắn bút… cũng tạo áp lực không cần thiết lên miếng trám.
Kỹ thuật trám răng không chuẩn xác
Không vệ sinh sạch sẽ: Nếu khoang sâu hoặc bề mặt răng không được làm sạch kỹ lưỡng trước khi trám, vi khuẩn còn sót lại có thể tiếp tục gây sâu răng.
Miếng trám không sát khít: Nếu miếng trám không được đặt sát khít với bề mặt răng, sẽ tạo ra kẽ hở cho vi khuẩn và thức ăn xâm nhập, dẫn đến sâu răng tái phát hoặc miếng trám bị bong.
Sử dụng vật liệu hoặc keo dán không đảm bảo: Vật liệu trám kém chất lượng hoặc việc trộn keo dán không đúng tỷ lệ có thể ảnh hưởng đến độ bền và khả năng bám dính của miếng trám.
Độ sâu hoặc hình dạng lỗ trám không đủ: Nếu lỗ trám không đủ sâu hoặc hình dạng không phù hợp để giữ vật liệu trám, miếng trám sẽ dễ bị lỏng và bung ra.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột
Ăn uống các thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh liên tục có thể gây co giãn miếng trám (đặc biệt là trám amalgam) và răng với các tốc độ khác nhau, dẫn đến việc miếng trám bị nứt hoặc bong ra khỏi răng.
Miếng trám quá lớn
Những miếng trám có kích thước lớn, đặc biệt là ở những răng chịu lực ăn nhai chính như răng hàm, thường có nguy cơ bị hỏng cao hơn vì chúng phải chịu nhiều áp lực và có ít cấu trúc răng thật để bám vào.
Răng trám rồi có trám lại được không?
Có, răng đã trám hoàn toàn có thể trám lại được nếu miếng trám cũ bị hư hỏng. Đây là một vấn đề khá phổ biến và các nha sĩ thường xuyên thực hiện. Việc trám lại răng là cần thiết để bảo vệ răng khỏi các tác động bên ngoài và ngăn ngừa vi khuẩn tấn công, gây sâu răng nghiêm trọng hơn.
Răng đã trám hoàn toàn có thể trám lại được nếu miếng trám cũ bị hư hỏng
Vậy, khi nào cần trám lại răng?
Bạn cần trám lại răng khi miếng trám cũ gặp các vấn đề hoặc khi răng xuất hiện các tình trạng mới cần được can thiệp. Dưới đây là những trường hợp cụ thể bạn nên đến nha sĩ để kiểm tra và trám lại răng:
Dấu hiệu miếng trám cũ bị hỏng hoặc cần thay thế
Miếng trám răng không có tác dụng vĩnh viễn và có thể bị mòn, đổi màu, hoặc bong tróc theo thời gian. Thời gian sử dụng của miếng trám răng phụ thuộc vào loại vật liệu trám (ví dụ: composite thường bền từ 5-7 năm, amalgam có thể lên đến 10-15 năm, GIC khoảng 3-5 năm, sứ Inlay/Onlay 10-20 năm) và cách chăm sóc răng miệng. Bạn cần trám lại răng nếu có một trong các dấu hiệu sau:
Miếng trám bị vỡ, mẻ, hoặc bong tróc: Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy miếng trám đã hỏng. Bạn có thể cảm nhận được lỗ hổng, vết nứt, hoặc cảm thấy có vật lạ mắc kẹt khi dùng lưỡi chạm vào.
Răng bị ê buốt, nhạy cảm: Khi miếng trám bị hở hoặc bong ra, ngà răng và tủy răng có thể bị lộ ra ngoài, gây ê buốt, khó chịu khi ăn uống đồ nóng, lạnh, hoặc ngọt.
Đau nhức răng: Vi khuẩn có thể xâm nhập vào khe hở giữa miếng trám và răng, gây sâu răng tái phát hoặc viêm tủy, dẫn đến đau nhức.
Miếng trám bị đổi màu, ố vàng: Đặc biệt với trám composite, sau một thời gian sử dụng, miếng trám có thể bị xỉn màu do tiếp xúc với thực phẩm có màu, ảnh hưởng đến thẩm mỹ.
Khớp cắn không chuẩn, cảm giác cộm vướng: Nếu bạn cảm thấy cộm, khó chịu khi ăn nhai, có thể miếng trám đã bị thay đổi hình dạng hoặc vị trí, cần được điều chỉnh hoặc thay mới.
Hôi miệng: Viêm nhiễm hoặc sâu răng tái phát dưới miếng trám có thể gây ra mùi hôi khó chịu.
Sâu răng tái phát: Vi khuẩn có thể xâm nhập và gây sâu răng quanh hoặc dưới miếng trám cũ, đòi hỏi phải loại bỏ miếng trám cũ và xử lý sâu răng.
Các trường hợp khác cần trám răng
Ngay cả khi chưa trám răng lần nào, bạn cũng nên đến nha sĩ để trám răng nếu gặp các tình trạng sau:
Răng sâu: Đây là lý do phổ biến nhất để trám răng. Khi vi khuẩn tấn công làm hỏng men răng và ngà răng, tạo thành các lỗ hổng. Trám răng giúp lấp đầy lỗ hổng, ngăn chặn sâu răng tiến triển.
Răng bị chấn thương: Răng bị sứt, mẻ, hoặc nứt do tai nạn hoặc cắn phải vật cứng cần được trám để phục hồi hình dáng, chức năng ăn nhai và giảm ê buốt.
Răng bị bào mòn: Mòn cổ răng (khuyết hình chêm ở cổ răng) do chải răng sai cách hoặc nghiến răng có thể gây ê buốt và nhạy cảm. Trám răng giúp phục hồi phần men răng bị khuyết.
Răng thưa (kẽ hở nhỏ): Nếu khe thưa không quá lớn (thường dưới 2mm), trám thẩm mỹ có thể giúp đóng kín kẽ răng và cải thiện thẩm mỹ. Tuy nhiên, trám răng thưa thường không bền và có thể không phải là lựa chọn tối ưu so với các phương pháp khác như dán sứ veneer hoặc niềng răng.
Trong khi trám răng là giải pháp nhanh chóng cho răng sứt mẻ, phục hồi độ bền và thẩm mỹ, nhưng bọc răng sứ lại vượt trội hơn hẳn. Với độ bền cao, khả năng chịu lực tốt và vẻ ngoài tự nhiên như răng thật, bọc răng sứ được xem là phương pháp phục hình răng sâu hoàn hảo, giúp cải thiện chức năng ăn nhai và mang lại nụ cười thẩm mỹ lâu dài.
Các phương pháp trám răng phổ biến hiện nay
Hiện nay, có nhiều phương pháp trám răng phổ biến, mỗi loại vật liệu có những ưu nhược điểm và phù hợp với các trường hợp khác nhau. Dưới đây là các phương pháp trám răng chính:
Trám răng Composite (Trám thẩm mỹ)
Trám composite là một trong những lựa chọn hàng đầu hiện nay, đặc biệt khi yêu cầu về thẩm mỹ là ưu tiên. Vật liệu này là sự kết hợp của nhựa tổng hợp và các hạt độn (như silica, thạch anh, zirconia) tạo nên độ bền và khả năng chịu mài mòn.
Composite được đông cứng bằng ánh sáng xanh (đèn halogen hoặc đèn LED), cho phép bác sĩ có thời gian điều chỉnh hình dáng trước khi làm cứng hoàn toàn. Màu sắc đa dạng, từ trắng ngà đến trắng sáng, có thể pha trộn để trùng khớp với màu răng tự nhiên của từng người.
Thẩm mỹ vượt trội: Đây là ưu điểm lớn nhất, giúp răng được phục hồi trông tự nhiên như chưa từng bị tổn thương. Thích hợp cho cả răng cửa lẫn răng hàm.
Bảo tồn mô răng tối đa: Kỹ thuật trám composite thường chỉ yêu cầu loại bỏ phần mô răng bị sâu mà không cần mài thêm răng để tạo hình neo giữ, khác với amalgam. Điều này giúp giữ lại nhiều cấu trúc răng tự nhiên hơn.
Kết dính tốt: Composite kết dính hóa học với cấu trúc răng, tạo ra một liên kết chắc chắn, giúp tăng cường độ bền cho răng bị suy yếu.
Răng cửa và các răng tiền hàm (răng số 4, 5) cần tính thẩm mỹ cao. Răng hàm lớn (răng số 6, 7) nếu lỗ sâu không quá lớn và lực nhai không quá mạnh. Có thể dùng để trám các lỗ sâu nhỏ đến trung bình, phục hình răng sứt mẻ, hoặc đóng kẽ răng thưa.
Trám răng Amalgam (Trám bạc)
Amalgam là vật liệu trám răng truyền thống, được sử dụng trong nha khoa hơn 150 năm. Mặc dù có những lo ngại về thủy ngân, nhưng các tổ chức y tế lớn trên thế giới đều khẳng định Amalgam an toàn khi sử dụng trong nha khoa.
Độ bền vượt trội: Amalgam cực kỳ bền chắc, có thể chịu được lực nhai lớn, lý tưởng cho răng hàm. Tuổi thọ của miếng trám amalgam có thể lên tới 10-15 năm, thậm chí 20 năm hoặc hơn.
Giá thành rẻ: Đây là lựa chọn kinh tế nhất trong các loại vật liệu trám.
Chống mài mòn tốt: Ít bị mài mòn theo thời gian, duy trì hình dạng ổn định.
Ít nhạy cảm với kỹ thuật: So với composite, việc trám amalgam ít yêu cầu môi trường khô tuyệt đối hơn, giúp quá trình trám đơn giản hơn đôi chút.
Các răng hàm phía trong (răng số 6, 7), nơi không yêu cầu cao về thẩm mỹ nhưng cần chịu lực nhai rất lớn và độ bền cao.
Trám răng bằng sứ (Inlay/Onlay)
Inlay và Onlay là các miếng trám được chế tác sẵn trong phòng labo nha khoa dựa trên dấu hàm của bệnh nhân, sau đó được gắn cố định vào răng. Chúng còn được gọi là trám gián tiếp vì không được thực hiện trực tiếp trong miệng.
Sứ nha khoa là vật liệu chính, Inlay được sử dụng khi lỗ sâu hoặc vùng tổn thương nằm hoàn toàn bên trong múi răng (còn được gọi là xoang trám loại I hoặc II). Onlay được dùng khi tổn thương lan rộng hơn, bao phủ một hoặc nhiều múi răng.
Thẩm mỹ hoàn hảo: Sứ có màu sắc, độ trong mờ và độ phản chiếu ánh sáng giống hệt men răng tự nhiên, mang lại kết quả thẩm mỹ tối ưu, không bị đổi màu theo thời gian.
Độ bền vượt trội: Sứ rất cứng và bền, có khả năng chịu lực nhai rất tốt, tuổi thọ có thể lên đến 10-20 năm hoặc hơn. Chúng củng cố cấu trúc răng, giúp răng chắc khỏe hơn.
Độ khít sát chính xác: Do được chế tác riêng theo khuôn răng, miếng trám sứ có độ khít sát hoàn hảo với xoang trám, giúp ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn và sâu răng thứ phát.
Chống bám bẩn: Bề mặt sứ rất nhẵn, khó bám màu và bám mảng bám hơn so với composite.
Các trường hợp răng bị sâu lớn, vỡ nhiều mô răng, hoặc các lỗ sâu không thể phục hồi hiệu quả bằng trám trực tiếp composite, đặc biệt ở răng hàm cần phục hồi chức năng và thẩm mỹ cao.
Trám răng bằng GIC (Glass Ionomer Cement)
GIC là một loại xi măng ionomer thủy tinh, được sử dụng rộng rãi trong nha khoa, đặc biệt cho các trường hợp không chịu lực nhai lớn. GIC là sự kết hợp giữa bột thủy tinh silicat và acid polyacrylic lỏng. Vật liệu này có khả năng giải phóng fluoride trong một khoảng thời gian sau khi trám. Fluoride giúp tái khoáng hóa men răng và ngăn ngừa sâu răng thứ phát xung quanh miếng trám, rất có lợi cho răng trẻ em hoặc những người có nguy cơ sâu răng cao.
Tóm lại, răng trám rồi hoàn toàn có thể trám lại được, dù là để thay thế miếng trám cũ đã hỏng hay điều trị các vấn đề răng miệng phát sinh. Điều quan trọng là phải thăm khám nha sĩ định kỳ để kiểm tra độ bền của miếng trám cũ, phát hiện sớm các vấn đề như sâu răng tái phát hoặc miếng trám bị nứt vỡ. Việc chủ động chăm sóc răng miệng và tuân thủ lời khuyên của bác sĩ sẽ giúp bảo vệ răng đã trám, kéo dài tuổi thọ của miếng trám và duy trì nụ cười khỏe đẹp.