Viêm mũi họng cấp là tình trạng đường hô hấp trên bao gồm mũi, hầu họng bị viêm nhiễm cấp tính. Dân gian thường gọi tình trạng này là cảm lạnh. Bệnh lý khá phổ biến và có thể mắc phải ở mọi lứa tuổi. Đa phần người mắc bệnh khi được điều trị sớm có thể tự khỏi sau 8-10 ngày.
Trường hợp sức đề kháng yếu và không được điều trị kịp thời, bệnh có thể chuyển biến xấu. Các biến chứng nguy hiểm mà bệnh nhân viêm mũi họng cấp có thể gặp phải điển hình là viêm phổi, viêm đường hô hấp, viêm tai giữa, viêm cầu thận cấp,… Tình trạng này còn nặng hơn nếu bệnh nhân mắc kèm các các loại bệnh khác viêm amidan, viêm mũi, viêm VA, viêm xoang,…
Có rất nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng viêm mũi họng cấp. Hầu hết chúng ta đều có thể là đối tượng mắc phải căn bệnh này. Trong đó, trẻ em và người già thường dễ mắc bệnh hơn do sức đề kháng yếu. Các nguyên nhân cụ thể gây nên bệnh sẽ được đề cập ở nội dung dưới đây.
Cơ thể khi bị các loại vi sinh vật tấn công có thể dễ dàng mắc viêm mũi họng cấp. Trong đó, virus và vi khuẩn là nguyên nhân hàng gây ra tình trạng bệnh cho cơ thể. Ngoài ra, bệnh còn có thể xuất phát từ sự xâm nhập của nấm. Hay gặp phải nhất là nấm Candida. Tuy nhiên nguyên nhân no nấm thường khá hiếm gặp.
Với hơn 100 chủng loại khác nhau, virus chiếm đến 60-80% nguyên nhân gây bệnh. Triệu chứng bệnh do virus gây ra thường nhẹ hơn so với vi khuẩn hoặc nấm. Tuy nhiên, chúng lại lây lan nhanh và dễ bùng thành dịch lớn. Các loại virus phổ biến gây bệnh đó là virus nhóm Rhinovirus, Adenovirus, cúm, sởi, Para-influenzae, Herpangina, Zona, Herpes, Coxsackie nhóm A hoặc B, E.B.V,…
Chiếm 20-40% nguyên nhân gây ra các ca bệnh, vi khuẩn là nguyên nhân khá nguy hiểm dẫn đến tình trạng viêm mũi họng cấp, đặc biệt là ở trẻ em. Một số loại vi khuẩn gây bệnh thường gặp là phế cầu, tụ cầu, Moraxella catarrhalis, … Trong đó, nguy hiểm nhất là liên cầu khuẩn nhóm A. Đây là vi khuẩn gây bệnh nặng và có khả năng biến chứng nguy hiểm như viêm cầu thận cấp, viêm thấp khớp cấp,…
Viêm mũi họng cấp có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong năm. Tuy nhiên, khi thời tiết chuyển mùa thì bệnh càng dễ dàng xuất hiện. Đặc biệt, khi thời tiết chuyển lạnh vào đông, tỷ lệ mắc phải bệnh lý đường hô hấp này càng phổ biến hơn.
Sở dĩ số người mắc bệnh cao hơn khi chuyển mùa là do thời điểm này sức đề kháng của cơ thể yếu hơn. Đồng thời, virus và vi khuẩn lúc này lại có cơ hội phát triển mạnh và lây lan nhanh chóng. Tất cả đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh đường hô hấp xuất hiện, trong đó có viêm mũi họng cấp.
Bất cứ đối đối tượng nào cũng có thể mắc phải bệnh viêm mũi họng cấp. Tuy nhiên, số lượng trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có sức đề kháng yếu mắc bệnh luôn cao hơn những đối tượng khác. Vì vậy, những người có sức đề kháng yếu cần cẩn trọng hơn trong việc phòng tránh bệnh.
Với trẻ nhỏ, việc suy dinh dưỡng, thiếu chất có thể gây nên tình trạng đề kháng yếu. Với người lớn, việc lười luyện tập thể dục thể thao, ăn uống và sinh hoạt kém lành mạnh cũng có thể ảnh hưởng đến sức đề kháng. Để phòng bệnh tốt nhất có thể, mỗi cá nhân cần phải bảo vệ và tăng cười sức khỏe mỗi ngày.
Việc hít phải không khí ô nhiễm, khói bụi, thuốc lá,… sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hệ hô hấp. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng viêm mũi họng cấp. Vì vậy, việc đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá,… sẽ giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả.
Răng miệng không sạch sẽ là điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật gây hại sinh sôi và phát triển. Trong đó, có các loại vi khuẩn, vi rút gây viêm mũi họng cấp. Vì vậy, việc giữ vệ sinh răng miệng sẽ giúp hạn chế được tình trạng mắc bệnh. Ngay khi đã mắc phải bệnh, răng miệng sạch sẽ cũng giúp rút ngắn thời gian điều trị bệnh hiệu quả.
Với nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên tình trạng viêm mũi họng cấp, căn bệnh đã ngày càng phổ biến hơn. Nó có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của bất kỳ ai trong tương lai. Hãy chú ý kiểm soát tốt những nguyên nhân trên để phòng tránh bệnh và bảo vệ đường hô hấp hiệu quả.
Các triệu chứng của bệnh viêm mũi họng cấp thường xuất hiện sau 1-3 ngày kể từ khi có sự xâm nhiễm. Bệnh có thể kéo dài 7-10 ngày thậm chí lâu hơn nếu không được điều trị đúng cách. Một số triệu chứng thường gặp khi mắc bệnh là:
Ở trẻ em, khi mắc bệnh sẽ có biểu hiện quấy khóc, biếng ăn, khó thở, phải thở bằng miệng, nôn ọe, đi ngoài phân lỏng. Một số trường hợp trẻ sẽ thở nhanh hơn bình thường, có thể xuất hiện tình trạng co rút lồng ngực. Tình trạng bệnh kéo dài có thể khiến trẻ gặp các biến chứng nguy hiểm viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm xoang,…
Tùy vào nguyên nhân gây bệnh mà phác đồ điều trị viêm mũi họng cấp với từng bệnh nhân sẽ khác nhau. Các phương pháp điều trị sẽ đánh trực tiếp vào những tác nhân gây bệnh, giúp bệnh cải thiện nhanh chóng. Hầu hết các trường hợp không cần điều trị quá phức tạp. Cụ thể:
Để điều trị viêm mũi họng cấp hiệu quả, cần xác định bệnh xuất phát do vi rút hay vi khuẩn. Song song với việc khắc phục các triệu chứng khó chịu do bệnh gây ra, việc xử lý các tác nhân gây bệnh sẽ giúp tình trạng bệnh cải thiện triệt để. Các nguyên tắc điều trị bệnh bao gồm:
Sau 3-4 ngày điều trị, nhiều trường hợp người bệnh chưa thấy thuyên giảm và băn khoăn viêm mũi họng cấp uống thuốc gì. Lúc này, bác sĩ sẽ đổi kháng sinh đồ. Đồng thời, người bệnh sẽ được sử dụng các loại thuốc hạ sốt, giảm ho, thông mũi,…để cải thiện triệu chứng bệnh.
Với trẻ nhỏ, phụ huynh không nên tự ý sử dụng kháng sinh hay mua thuốc. Tất cả cần phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ nhi khoa. Nếu tình trạng viêm họng cấp ở trẻ không thuyên giảm và kèm theo các triệu chứng sau, phụ huynh nên nhanh chóng đưa trẻ đi khám:
Khi bị viêm mũi họng cấp tấn công, người bệnh cần chú ý nghỉ ngơi nhiều. Bên cạnh đó, họ cần được bổ sung nhiều nước hoặc dung dịch điện giải. Một số vấn đề cần được thực hiện để bệnh tiến triển tốt như sau:
Điều trị và chăm sóc viêm mũi họng cấp không quá phức tạp. Nếu tuân thủ đúng các nguyên tắc nêu trên, tình trạng bệnh sẽ cải thiện nhanh chóng. Trường hợp bệnh không thuyên giảm sau nhiều ngày, người bệnh cần được thăm khám bởi các bác sĩ chuyên khoa để xử lý kịp thời.
Viêm mũi họng cấp khá phổ biến và hầu hết có thể tự khỏi trong khoảng 8-10 ngày. Sau khi bị các tác nhân xâm nhập từ 1-3 ngày thì các triệu chứng bệnh sẽ xuất hiện. Với người sức đề kháng tốt, các triệu chứng này thường kéo dài từ 3-4 ngày rồi biến mất. Sau khi khỏi bệnh, sức khỏe người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn mà không có biến chứng gì.
Tuy nhiên, bệnh có thể kéo dài hơn với trẻ em, người cao tuổi và những người có sức đề kháng yếu. Nếu không được điều trị triệt để, bệnh có thể kéo dài và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Một số biến chứng bệnh có thể gây ra điển hình là viêm mũi, viêm phế quản, viêm tai, viêm họng mạn tính, thấp tim tiến triển, viêm cầu thận cấp,…
Đa phần các trường hợp nhiễm viêm mũi họng cấp đều không gây nguy hiểm cho người bệnh. Song nó cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống người mắc phải. Trong đó, đặc biệt nguy hiểm là người già và trẻ em. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa bệnh vào thời điểm giao mùa, chuyển lạnh là điều cần thiết. Cụ thể:
Với các biện pháp trên, bạn hoàn toàn có thể đẩy lùi được viêm mũi họng cấp. Cùng những thông tin hữu ích được chia sẻ trong bài viết, hy vọng bạn đọc sẽ bảo vệ tốt sức khỏe đường hô hấp cho bản thân và gia đình. Để biết thêm nhiều thông tin hữu ích hay đặt lịch hẹn thăm khám răng miệng chuyên sâu tại Nha khoa Quốc tế DAISY, hãy liên hệ hotline 1900 9009.
